# لاگ سیستم (syslog)
sudo journalctl -xe
 
# لاگ بوت
sudo journalctl -b
 
# لاگ بوت قبلی
sudo journalctl -b -1
 
# لاگ سرویس خاص
sudo journalctl -u NetworkManager -n 50
 
# لاگ‌های APT
cat /var/log/apt/history.log | tail -50

# لاگ Xorg
cat /var/log/Xorg.0.log | grep -E "EE|WW"
 
# لاگ LightDM
sudo journalctl -u lightdm
 
# لاگ MATE
cat ~/.xsession-errors

# شناسایی پارتیشن ریشه
sudo fdisk -l
 
# نصب پارتیشن‌ها
sudo mount /dev/sda2 /mnt
sudo mount /dev/sda1 /mnt/boot/efi
 
# chroot به سیستم
sudo mount --bind /dev /mnt/dev
sudo mount --bind /proc /mnt/proc
sudo mount --bind /sys /mnt/sys
sudo chroot /mnt
 
# نصب مجدد GRUB
grub-install /dev/sda
update-grub
 
# خروج و ری‌استارت
exit
sudo reboot

sudo journalctl -b | tail -50

# با فلش Live، پارتیشن ریشه را نصب کنید
sudo mount /dev/sda2 /mnt
sudo chroot /mnt
 
# بازسازی initramfs
sudo update-initramfs -u -k all
 
# به‌روزرسانی GRUB
update-grub

# ورود به TTY با Ctrl+Alt+F2
# حذف درایورهای مشکل‌دار
sudo apt purge nvidia-driver*
sudo apt purge xserver-xorg-video-*
 
# نصب درایور عمومی
sudo apt install xserver-xorg-video-all
 
# بازسازی پیکربندی X
sudo X -configure
sudo mv /root/xorg.conf.new /etc/X11/xorg.conf
 
# ری‌استارت
sudo reboot

# بررسی مونیتورهای شناسایی‌شده
xrandr
 
# خروجی:
# Screen 0: minimum 8 x 8, current 1920 x 1080, maximum 32767 x 32767
# DP-1 connected primary 1920x1080+0+0 (normal left inverted right x axis y axis) 527mm x 296mm
#    1920x1080     60.00*+  50.00
#    1680x1050     59.95
 
# تنظیم ریزولوشن
xrandr --output DP-1 --mode 1920x1080

# تنظیم DPI
gsettings set org.mate.font-rendering dpi 96
 
# یا با xrandr
xrandr --dpi 96

# بررسی اتصال
ping -c 4 8.8.8.8
 
# بررسی DNS
nslookup google.com
 
# بررسی رابط‌ها
ip addr show
 
# بررسی مسیر
ip route

# بررسی کارت وایرلس
lspci | grep -i wireless
# یا
lsusb | grep -i wireless
 
# بررسی ماژول‌ها
lsmod | grep iwl
 
# بارگذاری مجدد ماژول
sudo modprobe -r iwlwifi
sudo modprobe iwlwifi
 
# بررسی dmesg
dmesg | grep -i firmware

# بررسی resolv.conf
cat /etc/resolv.conf
 
# در صورت نیاز، تنظیم دستی
echo "nameserver 8.8.8.8" | sudo tee /etc/resolv.conf
echo "nameserver 1.1.1.1" | sudo tee -a /etc/resolv.conf
 
# راه‌اندازی مجدد NetworkManager
sudo systemctl restart NetworkManager

# بررسی فرآیند در حال اجرا
ps aux | grep apt
 
# صبر کنید یا قفل را حذف کنید
sudo rm /var/lib/apt/lists/lock
sudo rm /var/cache/apt/archives/lock
sudo rm /var/lib/dpkg/lock-frontend
sudo dpkg --configure -a

# پاک‌سازی کامل لیست بسته‌ها
sudo rm -rf /var/lib/apt/lists/*
sudo apt update

# رفع خودکار
sudo apt --fix-broken install
 
# یا
sudo apt -f install
 
# اگر حل نشد
sudo dpkg --configure -a
sudo apt update
sudo apt full-upgrade

# بررسی سخت‌افزار صدا
aplay -l
 
# بررسی PulseAudio
pavucontrol
 
# راه‌اندازی مجدد PulseAudio
pulseaudio -k
pulseaudio --start
 
# بررسی صدا
speaker-test -t sine -f 440 -l 1

# مشاهدهٔ ورودی‌ها
arecord -l
 
# تنظیم ورودی پیش‌فرض
pavucontrol
# به تب Recording بروید و میکروفون را انتخاب کنید

E: Unable to correct problems, you have held broken packages.

# شناسایی بستهٔ مشکل‌دار
sudo apt install -f package-name
 
# بررسی بسته‌های hold شده
apt-mark showhold
 
# رفع hold
sudo apt-mark unhold package-name
 
# نصب با تحلیل وابستگی‌ها
sudo apt -o Debug::pkgProblemResolver=yes install package-name

# لیست snapshotها
sudo btrfs subvolume list /
 
# بازگردانی به snapshot
sudo btrfs subvolume snapshot /snapshots/2026-06-28 /restored

# نصب Timeshift
sudo apt install timeshift
 
# راه‌اندازی
sudo timeshift-gtk

# بررسی مالکیت فایل
ls -la file
 
# تغییر مالکیت
sudo chown $USER:$USER file
 
# تغییر مجوز
chmod +x script.sh

# بررسی نصب بسته
dpkg -l | grep command-name
 
# نصب بسته
sudo apt install package-name

# بررسی فضای دیسک
df -h
 
# پیدا کردن فایل‌های بزرگ
sudo du -ah / | sort -rh | head -20
 
# پاک‌سازی
sudo apt clean
sudo apt autoremove --purge
sudo journalctl --vacuum-size=100M