# شروع یک سرویس
sudo systemctl start sshd
 
# توقف
sudo systemctl stop sshd
 
# راه‌اندازی مجدد
sudo systemctl restart sshd
 
# بارگذاری مجدد پیکربندی (بدون restart)
sudo systemctl reload sshd
 
# نمایش وضعیت
systemctl status sshd

# فعال‌سازی سرویس در بوت
sudo systemctl enable sshd
 
# غیرفعال‌سازی
sudo systemctl disable sshd
 
# فعال‌سازی و شروع هم‌زمان
sudo systemctl enable --now sshd
 
# غیرفعال‌سازی و توقف هم‌زمان
sudo systemctl disable --now sshd

# وضعیت یک سرویس
systemctl status NetworkManager
 
# آیا در حال اجراست؟
systemctl is-active NetworkManager
 
# آیا در بوت فعال است؟
systemctl is-enabled NetworkManager
 
# وضعیت کل سیستم
systemctl status

# همهٔ unitهای بارگذاری‌شده
systemctl list-units
 
# فقط سرویس‌ها
systemctl list-units --type=service
 
# سرویس‌های فعال در بوت
systemctl list-unit-files --type=service --state=enabled
 
# سرویس‌های ناموفق
systemctl --failed

# جستجوی unit بر اساس نام
systemctl list-units '*network*'
 
# نمایش همهٔ unitها (حتی غیرفعال)
systemctl list-units --all
 
# نمایش فایل‌های unit
systemctl list-unit-files

# همهٔ لاگ‌ها
journalctl
 
# لاگ‌های بوت فعلی
journalctl -b
 
# لاگ‌های بوت قبلی
journalctl -b -1
 
# لاگ‌های سه بوت اخیر
journalctl --list-boots

# لاگ یک سرویس خاص
journalctl -u sshd
 
# لاگ چند سرویس
journalctl -u sshd -u NetworkManager
 
# لاگ از زمان مشخص
journalctl --since today
journalctl --since "2026-06-01" --until "2026-06-30"
journalctl --since "1 hour ago"
 
# لاگ بر اساس اولویت (err, warning, info, debug)
journalctl -p err
journalctl -p warning

# پیگیری زندهٔ لاگ (مثل tail -f)
journalctl -f
 
# پیگیری زندهٔ یک سرویس
journalctl -u sshd -f

# خروجی با فرمت JSON (برای پردازش با jq)
journalctl -u sshd -o json | jq .

# مشاهدهٔ target فعلی
systemctl get-default
 
# تغییر target پیش‌فرض
sudo systemctl set-default multi-user.target    # محیط خط فرمان
sudo systemctl set-default graphical.target     # محیط گرافیکی
 
# تغییر موقت target
sudo systemctl isolate multi-user.target

[Service]
Restart=on-failure
RestartSec=5s

[Service]
MemoryMax=500M
CPUQuota=50%
TasksMax=100

sudo nano /etc/systemd/system/backup.service

[Unit]
Description=Daily backup service
After=network-online.target
 
[Service]
Type=oneshot
ExecStart=/usr/local/bin/backup.sh
User=backup
Group=backup
 
[Install]
WantedBy=multi-user.target

sudo nano /etc/systemd/system/backup.timer

[Unit]
Description=Run backup daily
 
[Timer]
OnCalendar=daily
Persistent=true
 
[Install]
WantedBy=timers.target

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now backup.timer

# زمان کل بوت
systemd-analyze
 
# زمان هر سرویس
systemd-analyze blame
 
# نمودار بحرانی بوت
systemd-analyze critical-chain
 
# نمودار SVG کامل
systemd-analyze plot > boot.svg

# تنظیم hostname
sudo hostnamectl set-hostname myarch
 
# نمایش اطلاعات سیستم
hostnamectl
 
# تنظیم locale
sudo localectl set-locale LANG=en_US.UTF-8
 
# تنظیم چیدمان صفحه‌کلید
sudo localectl set-keymap us
sudo localectl set-x11-keymap us
 
# تنظیم منطقهٔ زمانی
sudo timedatectl set-timezone Asia/Tehran
 
# فعال‌سازی همگام‌سازی زمان
sudo timedatectl set-ntp true
timedatectl status

# مشاهدهٔ سرویس‌های ناموفق
systemctl --failed
 
# بررسی جزئیات
systemctl status failed-service
journalctl -u failed-service -b

# توقف اضطراری
sudo systemctl kill service-name
 
# توقف موقت
sudo systemctl mask service-name

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl restart service-name

# توقف و غیرفعال‌سازی
sudo systemctl disable --now service-name
 
# ماسک کردن (جلوگیری از فعال‌سازی دستی یا وابستگی)
sudo systemctl mask service-name