نسخههای Ubuntu
آشنایی با نسخههای مختلف Ubuntu: Desktop، Server، LTS، non-LTS و flavorها مانند Kubuntu، Xubuntu و Lubuntu.
Ubuntu در نسخهها و طعمهای مختلفی عرضه میشود. شناخت تفاوت آنها به شما کمک میکند نسخهٔ درست برای نیاز خود را انتخاب کنید. در این آموزش با Desktop، Server، LTS، non-LTS و flavorها آشنا میشویم.
چرخهٔ انتشار Ubuntu
Ubuntu یک چرخهٔ انتشار منظم و قابلپیشبینی دارد:
| نوع | فاصلهٔ انتشار | مدت پشتیبانی | کاربرد |
|---|---|---|---|
| LTS | هر ۲ سال (آوریل سالهای زوج) | ۵ سال (تا ۱۲ سال با Pro) | سرور، ایستگاه کاری پایدار |
| non-LTS | هر ۶ ماه (آوریل و اکتبر) | ۹ ماه | کاربری که ویژگیهای جدید میخواهد |
شمارهگذاری نسخهها
شمارهٔ نسخهٔ Ubuntu بهصورت YY.MM است؛ مثلاً 24.04 یعنی آوریل ۲۰۲۴ و 24.10 یعنی اکتبر ۲۰۲۴. هر نسخهٔ LTS یک نام مستعار هم دارد (Noble Numbat برای 24.04).
LTS یا non-LTS؟
LTS (Long Term Support)
نسخههای LTS برای کاربرانی طراحی شدهاند که پایداری و ثبات را به ویژگیهای جدید ترجیح میدهند:
- پشتیبانی امنیتی ۵ ساله (و تا ۱۲ سال با Ubuntu Pro)
- بستههای پایدار و آزمایششده
- مناسب برای سرور، ایستگاه کاری حرفهای و سازمانها
- ارتقا به LTS بعدی هر ۲ سال
non-LTS
نسخههای میاندورهای برای کاربرانی که آخرین ویژگیها را میخواهند:
- پشتیبانی ۹ ماهه
- نرمافزارهای جدیدتر (GNOME، Kernel، Mesa)
- مناسب برای توسعهدهندگان و کاربران دسکتاپ خانگی
- نیاز به ارتقا هر ۶ تا ۹ ماه
قانون کلی
برای سرور و ایستگاه کاری حرفهای همیشه LTS را نصب کنید. برای لپتاپ شخصی و توسعه میتوانید از non-LTS استفاده کنید، اما بهروزرسانیهای منظم را فراموش نکنید.
Ubuntu Desktop
Ubuntu Desktop نسخهٔ اصلی برای کاربران خانگی و ایستگاههای کاری است. ویژگیهای شاخص آن:
- محیط دسکتاپ GNOME با سفارشیسازیهای Canonical
- نصبگر گرافیکی ساده (Try or Install)
- بستههای کاربردی پیشفرض: Firefox، LibreOffice، Thunderbird، GIMP
- پشتیبانی از درایورهای NVIDIA و کدکهای چندرسانهای
- App Center برای نصب نرمافزار (APT و Snap)
# بررسی نسخهٔ نصبشده
lsb_release -a
# No LSB modules are available.
# Distributor ID: Ubuntu
# Description: Ubuntu 24.04 LTS
# Release: 24.04
# Codename: nobleUbuntu Server
Ubuntu Server نسخهٔ بدون محیط گرافیکی برای سرورهاست. ویژگیهای شاخص:
- نصبگر متنی Subiquity (بر پایهٔ_curtin و cloud-init)
- بدون دسکتاپ پیشفرض (کاهش مصرف منابع)
- ابزارهای سرور پیشفرض: SSH، cloud-init، netplan
- پشتیبانی از تنظیمات خودکار با cloud-init
- تصاویر رسمی برای AWS، Azure، GCP، VMware، KVM
# نمایش نقش سیستم
cat /etc/os-release | grep PRETTY
# PRETTY_NAME="Ubuntu 24.04.1 LTS"Flavorهای رسمی Ubuntu
Flavorها نسخههایی از Ubuntu هستند که با محیط دسکتاپ متفاوت ارائه میشوند. تمام flavorها از همان مخازن Ubuntu استفاده میکنند و توسط جامعهٔ رسمی Ubuntu پشتیبانی میشوند.
| Flavor | دسکتاپ | مناسب برای |
|---|---|---|
| Kubuntu | KDE Plasma | کاربران عادتکرده به ویندوز |
| Xubuntu | XFCE | سختافزار متوسط، سبک و پایدار |
| Lubuntu | LXQt | سختافزار قدیمی یا بسیار ضعیف |
| Ubuntu MATE | MATE | طرفداران دسکتاپ کلاسیک GNOME 2 |
| Ubuntu Budgie | Budgie | دسکتاپ مدرن و سبک |
| Ubuntu Studio | KDE Plasma | تولید محتوای چندرسانهای |
| Ubuntu Cinnamon | Cinnamon | کاربران تازهکار از ویندوز |
انتخاب flavor
اگر سختافزار مدرن دارید و به دنبال تجربهای متفاوت از GNOME هستید، Kubuntu را امتحان کنید. اگر لپتاپ قدیمی دارید، Lubuntu یا Xubuntu بهترین انتخاباند.
تفاوت Desktop و Server
| ویژگی | Ubuntu Desktop | Ubuntu Server |
|---|---|---|
| نصبگر | گرافیکی (Calamares) | متنی (Subiquity) |
| دسکتاپ | GNOME | ندارد |
| Kernel | generic | generic یا HWE |
| ابزار پیشفرض | Firefox، LibreOffice | SSH، cloud-init |
| مصرف رم بیکار | ~۱.۵ گیگابایت | ~۲۰۰ مگابایت |
| مناسب برای | کاربر خانگی، توسعه | سرور، کلود |
نسخهٔ Core و IoT
Ubuntu Core نسخهٔ سبک و امن Ubuntu برای دستگاههای IoT و Embedded است. تمام بستهها در قالب Snap و فقط Snap ارائه میشوند و سیستم read-only است تا در برابر تغییرات مخاطرهآمیز مقاوم باشد.
# بررسی نسخهٔ Core
snap versionابزار ارتقا به نسخهٔ جدید
برای ارتقا از یک نسخهٔ Ubuntu به نسخهٔ بعدی، از ابزار do-release-upgrade استفاده میشود:
# نصب ابزار ارتقا
sudo apt install update-manager-core
# ارتقا به نسخهٔ LTS بعدی
sudo do-release-upgrade
# ارتقا به آخرین نسخه (حتی non-LTS)
sudo do-release-upgrade -dهمیشه قبل از ارتقا پشتیبان بگیرید
ارتقای بین نسخههای Ubuntu عملیاتی است که در صورت بروز مشکل میتواند سیستم را غیرقابلبوت کند. همیشه از دادههای مهم پشتیبان بگیرید و در زمانی انجام دهید که سیستم برای ساعاتی از دسترس خارج شدن، مشکلی ایجاد نکند.
نسخههای قدیمی همچنان پشتیبانیشده
تاریخچهٔ نسخههای اخیر Ubuntu LTS:
| نسخه | نام مستعار | تاریخ انتشار | پایان پشتیبانی |
|---|---|---|---|
| 24.04 LTS | Noble Numbat | آوریل ۲۰۲۴ | آوریل ۲۰۲۹ |
| 22.04 LTS | Jammy Jellyfish | آوریل ۲۰۲۲ | آوریل ۲۰۲۷ |
| 20.04 LTS | Focal Fossa | آوریل ۲۰۲۰ | آوریل ۲۰۲۵ |
| 18.04 LTS | Bionic Beaver | آوریل ۲۰۱۸ | آوریل ۲۰۲۳ |
خلاصه و مرحلهٔ بعد
انتخاب نسخهٔ مناسب Ubuntu به نیاز شما بستگی دارد: LTS برای پایداری، non-LTS برای ویژگیهای جدید، Desktop برای کاربر خانگی و Server برای سرور. Flavorها هم امکان انتخاب دسکتاپ متفاوت را فراهم میکنند.
بهعنوان گام بعدی:
- آموزش دانلود ISO را برای دریافت نسخهٔ دلخواه دنبال کنید
- آموزش نصب گامبهگام را برای نصب Ubuntu ببینید
این صفحه در تاریخ ۹ تیر ۱۴۰۵ بهروزرسانی شده است.