انتخاب توزیع مناسب، اولین و مهم‌ترین تصمیم هر کاربر لینوکس است. در این مستند، نقاط قوت و ضعف Ubuntu را به‌صورت صادقانه بررسی می‌کنیم تا بتوانید تصمیم درستی بگیرید.

مزایای Ubuntu#

۱. نصب آسان و کاربرپسند#

نصب‌گر Ubuntu (Subiquity برای سرور و Calamares/custom installer برای دسکتاپ) یکی از ساده‌ترین نصب‌گرها در دنیای لینوکس است. در کمتر از ۲۰ دقیقه، یک سیستم کامل با درایورها، کدک‌ها و نرم‌افزارهای پایه آماده اجراست.

۲. پشتیبانی بلندمدت (LTS)#

نسخه‌های LTS Ubuntu هر ۲ سال منتشر می‌شوند و ۵ سال پشتیبانی امنیتی رایگان دریافت می‌کنند. با Ubuntu Pro این مدت تا ۱۰ یا ۱۲ سال هم می‌رسد. این یعنی سرورها و ایستگاه‌های کاری می‌توانند سال‌ها بدون ارتقای بزرگ کار کنند.

۳. جامعهٔ بزرگ و مستندات فراوان#

Ubuntu یکی از بزرگ‌ترین جوامع لینوکس را دارد. تقریباً هر خطایی که بگیرید، در Ask Ubuntu، Stack Overflow یا انجمن‌ها پاسخ داده شده است. این یعنی یادگیری و رفع اشکال بسیار سریع است.

۴. پشتیبانی سخت‌افزاری عالی#

Ubuntu درایورهای اختصاصی NVIDIA، Broadcom، Realtek و بسیاری از پرینترها را به‌راحتی از طریق ابزار ubuntu-drivers نصب می‌کند. همچنین فریم‌ورهای غیرآزاد به‌طور پیش‌فرض فعال‌اند.

# نصب خودکار درایور پیشنهادی
sudo ubuntu-drivers autoinstall

۵. پایهٔ ده‌ها توزیع دیگر#

با یادگیری Ubuntu، در واقع پایهٔ Linux Mint، Pop!_OS، elementary OS، Zorin OS و بسیاری از توزیع‌های دیگر را یاد گرفته‌اید. این مهارت‌ها به‌راحتی قابل انتقال هستند.

۶. استاندارد در فضای ابری#

Ubuntu محبوب‌ترین سیستم‌عامل روی AWS، Azure و Google Cloud است. تصاویر رسمی Ubuntu به‌سرعت در دسترس‌اند و اکثر ابزارهای DevOps (Terraform، Ansible، Docker) روی Ubuntu تست می‌شوند.

۷. دو سیستم مدیریت بسته#

APT برای بسته‌های کلاسیک و Snap برای بسته‌های کانتینری با وابستگی‌های ایزوله. این انعطاف به شما اجازه می‌دهد نسخه‌های جدید نرم‌افزار را بدون نگرانی از تداخل نصب کنید.

۸. پشتیبانی تجاری Canonical#

اگر سازمانی هستید، می‌توانید با خرید اشتراک Ubuntu Advantage از پشتیبانی رسمی Canonical بهره‌مند شوید؛ چیزی که Debian یا Arch ارائه نمی‌دهند.

معایب Ubuntu#

۱. فشار Canonical به سمت Snap#

Canonical به‌تدریج برنامه‌های محبوب مانند Firefox، Thunderbird و Chromium را از بسته‌های APT به Snap منتقل کرده است. Snap ها کندتر بوت می‌شوند، فضای بیشتری اشغال می‌کنند و گاهی تجربهٔ کاربری را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

۲. نرم‌افزارهای قدیمی‌تر در LTS#

برای حفظ پایداری، نسخه‌های LTS معمولاً بسته‌های قدیمی‌تری دارند. به‌عنوان مثال، در Ubuntu 24.04 LTS ممکن است نسخهٔ Python یا Node.js با آخرین نسخهٔ upstream فاصله داشته باشد. توسعه‌دهندگان اغلب مجبورند از PPA یا ابزارهایی مانند pyenv یا nvm استفاده کنند.

۳. محیط GNOME سفارشی‌شده#

برخی کاربران GNOME خالص را ترجیح می‌دهند و از تغییرات Canonical (مانند Ubuntu Dock، نوار بالا و نشانگرهای سفارشی) ناراضی‌اند. این موارد قابل حذف‌اند، اما نیازمند تنظیمات اضافی‌اند.

۴. نسخه‌های non-LTS کوتاه‌مدت#

نسخه‌های میان‌دوره‌ای (مانند 24.10) تنها ۹ ماه پشتیبانی می‌شوند. این یعنی هر ۹ ماه یک ارتقای بزرگ لازم است، که برای سرور یا ایستگاه کاری پایدار مناسب نیست.

۵. سیاست‌های بحث‌برانگیز Canonical#

Canonical در طول سال‌ها تصمیماتی گرفته که با جامعه مخالف بوده‌اند؛ مانند معرفی advertise در terminal (Ubuntu Pro)،统 Far (آمازون lens در 12.04) و تمرکز روی Snap به‌جای Flatpak. این سیاست‌ها گاهی به اعتماد جامعه لطمه زده است.

۶. مصرف منابع نسبتاً بالا#

Ubuntu Desktop با GNOME حدود ۱.۵ تا ۲ گیگابایت رم در حالت بیکار مصرف می‌کند. روی سخت‌افزار قدیمی یا کم‌رم، این حجم می‌تواند مشکل‌ساز باشد. در این حالت Xubuntu یا Lubuntu گزینه‌های سبک‌تری هستند.

جدول مقایسهٔ سریع#

چه کسی نباید از Ubuntu استفاده کند؟#

چه کسی باید از Ubuntu استفاده کند؟#

خطاهای رایج در انتخاب Ubuntu#

۱. نصب non-LTS روی سرور#

برخی کاربران آخرین نسخهٔ non-LTS را روی سرور نصب می‌کنند و سپس پس از ۹ ماه با ارتقای اجباری مواجه می‌شوند. همیشه روی سرور از LTS استفاده کنید.

۲. ناآگاهی از Snap#

بسیاری از کاربران متوجه نمی‌شوند که Firefox یا Chromium در قالب Snap نصب شده‌اند و سپس از کندی بوت یا فضای اشغال‌شده شکایت می‌کنند. آگاهی از Snap و راه‌های جایگزین مهم است.

۳. مقایسهٔ Ubuntu با Debian از نظر پایداری#

اگرچه Ubuntu بر پایهٔ Debian است، اما به‌دلیل چرخهٔ انتشار سریع‌تر و آزمایش کمتر، در پایداری سرور تولیدی هم‌ردهٔ Debian Stable نیست. برای پایداری مطلق، Debian Stable بهتر است.

۴. نصب همهٔ PPAها#

افزودن PPAهای غیررسمی برای نرم‌افزارهای مختلف می‌تواند سیستم را ناپایدار کند. هر PPA مسئولیتی روی دوش شما می‌گذارد و در ارتقا به نسخهٔ بعدی ممکن است مشکل ایجاد کند.

خلاصه#

Ubuntu برای کاربری که به دنبال تجربهٔ روان، پشتیبانی بلندمدت و جامعهٔ بزرگ است، بهترین انتخاب است. نقاط ضعف آن (Snap، نسخه‌های قدیمی در LTS، سیاست‌های Canonical) برای مخاطب هدفش اهمیت کمتری دارند. اگر در دستهٔ «باید استفاده کند» قرار دارید، با خیال راحت Ubuntu را نصب کنید.

در آموزش بعدی، نسخه‌های مختلف Ubuntu (Desktop، Server، LTS و flavors) را بررسی می‌کنیم.