نصب Ubuntu Desktop با نصب‌گر رسمی، یکی از ساده‌ترین تجربه‌های نصب در دنیای لینوکس است. در این آموزش، تمام مراحل نصب را از بوت فلش تا نخستین ورود به سیستم گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم.

پیش‌نیازها#

پیش از شروع نصب، موارد زیر را آماده داشته باشید:

• فلش USB بوت‌پذیر Ubuntu (ساخته‌شده از ISO دانلودی)
• حداقل ۲۵ گیگابایت فضای خالی روی دیسک
• حداقل ۴ گیگابایت رم (۸ گیگابایت توصیه می‌شود)
• اتصال اینترنت (کابلی یا وایرلس)
• پشتیبان از داده‌های مهم

مرحله ۱: بوت از فلش USB#

۱. فلش USB را به سیستم متصل کنید. ۲. سیستم را ری‌استارت کنید و کلید منوی بوت (معمولاً F12، F8، F10 یا Esc) را فشار دهید. ۳. فلش USB را از منوی بوت انتخاب کنید.

پس از بوت، منوی GRUB ظاهر می‌شود:

GNU GRUB version 2.12
* Try or Install Ubuntu
  Ubuntu (safe graphics)
  OEM install (for manufacturers)
  Test memory

مرحله ۲: انتخاب زبان و Try یا Install#

پس از بوت، پنجرهٔ خوش‌آمدگویی نمایش داده می‌شود:

Welcome
[English]                        [Cancel]
                                  [Try Ubuntu]
                                  [Install Ubuntu]

• Try Ubuntu — اجرای Ubuntu از فلش بدون نصب (برای امتحان)
• Install Ubuntu — شروع نصب

زبان را انتخاب کنید (توصیه: English برای جستجوی راحت‌تر خطاها در اینترنت) و روی Install Ubuntu کلیک کنید.

مرحله ۳: انتخاب صفحه‌کلید و شبکه#

۳.۱: صفحه‌کلید#

نوع کیبورد را انتخاب کنید (معمولاً English (US)). کیبورد فارسی را می‌توان بعداً در تنظیمات GNOME اضافه کرد.

۳.۲: اتصال به شبکه#

Connect to internet
(*) Connect to internet
    Wi-Fi network:  [MyHomeWiFi  ▼]
    Password:       [********]

اتصال به اینترنت به نصب‌گر اجازه می‌دهد آخرین به‌روزرسانی‌ها را در طول نصب دریافت کند.

مرحله ۴: نوع نصب#

What do you want to do with Ubuntu?
(*) Install Ubuntu alongside Windows Boot Manager
    (dual-boot — در صورت وجود ویندوز)
(*) Erase disk and install Ubuntu
(*) Manual partition

مرحله ۵: پارتیشن‌بندی پیش‌فرض (Erase disk)#

اگر گزینهٔ Erase disk را انتخاب کردید، نصب‌گر به‌صورت خودکار این پارتیشن‌ها را می‌سازد:

Partition layout:
  /dev/nvme0n1p1  EFI System       537 MB   FAT32  (boot/efi)
  /dev/nvme0n1p2  Linux filesystem 1.0 GB   ext4   (/boot)
  /dev/nvme0n1p3  Linux LVM        ...      LVM
    ubuntu-vg/root  100 GB  ext4   (/)
    ubuntu-vg/swap  8 GB    swap

برای رمزگذاری دیسک، گزینهٔ Encrypt the new Ubuntu installation for security را فعال کنید. سپس یک recovery key دریافت می‌کنید.

مرحله ۶: تنظیمات کاربر و hostname#

Create your account:
  Your name:          Ali Rezaei
  Your computer name: ubuntu-pc
  Pick a username:    ali
  Choose a password:  ********
  Confirm password:   ********
 
  (*) Require my password to log in
  ( ) Log in automatically
  ( ) Use Active Directory

مرحله ۷: انتخاب نرم‌افزار پیش‌فرض#

Apps & Updates
  Choose your applications:
    [*] Ubuntu Pro (optimized security and compliance)
    [*] Install third-party software for graphics and Wi-Fi
    [*] Download updates while installing Ubuntu
 
  Optimize your installation:
    [*] Install recommended proprietary software

مرحله ۸: شروع نصب#

پس از کلیک روی Install، فرایند نصب شروع می‌شود:

Installing Ubuntu
  [##########.....] 65%
  - Copying files
  - Installing third-party software
  - Configuring hardware
  - Setting up user accounts
  - Installing language packs

این مرحله بسته به سرعت دیسک و اینترنت، ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

مرحله ۹: اتمام نصب و ری‌استارت#

Installation Complete
  Ubuntu is installed on this computer.
  The computer will restart so you can use it.
                              [Restart Now]

۱. فلش USB را جدا کنید. ۲. سیستم از دیسک بوت می‌شود. ۳. با کاربر و رمزی که ساختید وارد شوید.

مرحله ۱۰: بررسی نسخه و سیستم#

پس از ورود، بررسی کنید نسخهٔ درست نصب شده است:

# بررسی نسخهٔ Ubuntu
lsb_release -a
# No LSB modules are available.
# Distributor ID: Ubuntu
# Description:    Ubuntu 24.04.1 LTS
# Release:        24.04
# Codename:       noble
 
# بررسی هسته
uname -r
# 6.8.0-31-generic
 
# بررسی معماری
uname -m
# x86_64

مرحله ۱۱: به‌روزرسانی نخستین#

نخستین کاری که پس از نصب باید انجام دهید، به‌روزرسانی کامل سیستم است:

# به‌روزرسانی فهرست بسته‌ها
sudo apt update
 
# نصب به‌روزرسانی‌ها
sudo apt upgrade -y
 
# ارتقای کامل (در صورت نیاز به حذف بسته)
sudo apt full-upgrade -y
 
# پاک‌سازی بسته‌های اضافی
sudo apt autoremove -y

برای جزئیات بیشتر به آموزش به‌روزرسانی سیستم مراجعه کنید.

جدول مراحل نصب#

خطاهای رایج#

۱. نصب در مرحلهٔ خاص متوقف می‌شود#

مشکل: نصب‌گر در بخش خاصی گیر می‌کند.

راه‌حل:

• اتصال اینترنت را بررسی کنید (نصب نیاز به اینترنت دارد)
• اگر فلش USB کند است، روی یک فلش سریع‌تر دوباره ISO بنویسید
• با Ctrl+Alt+F2 به ترمینال بروید و لاگ‌ها را ببینید، با Ctrl+Alt+F1 برگردید

۲. خطای GRUB#

grub-efi-amd64-signed failed

راه‌حل:

• مطمئن شوید در حالت UEFI (نه Legacy/CSM) بوت شده‌اید
• Secure Boot را غیرفعال کنید
• یک پارتیشن EFI (ESP) با حجم حداقل ۵۱۲ مگابایت و نوع FAT32 در پارتیشن‌بندی ایجاد کنید

۳. بوت نشدن پس از نصب#

مشکل: پس از نصب، سیستم به‌جای Ubuntu، ویندوز یا صفحهٔ سیاه نشان می‌دهد.

راه‌حل:

• ترتیب بوت در BIOS/UEFI را بررسی کنید
• با فلش Live بوت کنید و GRUB را تعمیر دهید:

sudo mount /dev/nvme0n1p3 /mnt
sudo mount /dev/nvme0n1p1 /mnt/boot/efi
sudo mount --bind /dev /mnt/dev
sudo mount --bind /proc /mnt/proc
sudo mount --bind /sys /mnt/sys
sudo chroot /mnt
grub-install /dev/nvme0n1
update-grub
exit

۴. وای‌فای در طول نصب کار نمی‌کند#

مشکل: نصب‌گر کارت وای‌فای را پیدا نمی‌کند.

راه‌حل:

• از کابل اترنت برای نصب استفاده کنید
• مطمئن شوید گزینهٔ third-party software را فعال کرده‌اید
• پس از نصب، درایورها را نصب کنید:

sudo ubuntu-drivers autoinstall

۵. صفحه‌نمایش سیاه در اولین بوت#

مشکل: پس از نصب، صفحه سیاه یا فقط cursor دیده می‌شود.

راه‌حل:

• با کلید Recovery Mode بوت کنید
• درایورهای گرافیکی را نصب کنید:

sudo apt purge '*nvidia*'
sudo ubuntu-drivers autoinstall
sudo reboot

خلاصه و مرحلهٔ بعد#

نصب Ubuntu Desktop با نصب‌گر رسمی فرایندی ساده و سریع است. با انتخاب گرافیکی، تنظیم کاربر و رمز، پارتیشن‌بندی و انتخاب نرم‌افزار، در کمتر از یک ساعت یک سیستم کامل خواهید داشت.

به‌عنوان گام بعدی:

• آموزش APT و Snap را برای نصب نرم‌افزارهای جدید بخوانید
• آموزش نصب کنار ویندوز (Dual Boot) را برای نصب در کنار ویندوز ببینید
• آموزش به‌روزرسانی سیستم را برای روتین نگهداری دنبال کنید