Debian همواره در سه شاخهٔ فعال در حال توسعه است و هر شاخه هدف و مخاطب متفاوتی دارد. در این آموزش با این شاخه‌ها، چرخهٔ انتشار و forks معروف Debian آشنا می‌شویم.

سه شاخهٔ اصلی Debian#

Stable — نسخهٔ پایدار#

Stable نسخهٔ رسمی و پشتیبانی‌شدهٔ Debian است که هر حدود ۲ سال یک‌بار منتشر می‌شود. هیچ بسته‌ای پس از انتشار Stable تغییر نمی‌کند، مگر به‌روزرسانی‌های امنیتی یا رفع باگ بحرانی.

نام Stable فعلی Bookworm (نسخهٔ ۱۲) است که در خرداد ۱۴۰۲ منتشر شد. نسخهٔ بعدی Trixie (۱۳) خواهد بود.

# بررسی نسخهٔ نصب‌شده
cat /etc/debian_version
# خروجی:
# 12.5
 
# اطلاعات کامل‌تر
cat /etc/os-release
# PRETTY_NAME="Debian GNU/Linux 12 (bookworm)"
# VERSION_ID="12"
# VERSION="12 (bookworm)"

Testing — نسخهٔ آزمایشی#

Testing شاخه‌ای است که بسته‌ها پس از مدتی زندگی در Sid، اگر دارای باگ بحرانی نباشند، به آن منتقل می‌شوند. نام Testing همیشه همان نام Stable بعدی است؛ بنابراین در حال حاضر Testing نامش Trixie است.

# /etc/apt/sources.list برای Testing
deb http://deb.debian.org/debian trixie main contrib non-free non-free-firmware

Unstable (Sid) — شاخهٔ توسعه#

Sid (همیشه با این نام شناخته می‌شود، برگرفته از شخصیت همسایهٔ بدجنس در Toy Story) شاخه‌ای است که بسته‌های جدید upstream ابتدا به آن می‌رسند. Sid هیچ‌وقت «منتشر» نمی‌شود و همیشه در حال توسعه است.

# /etc/apt/sources.list برای Sid
deb http://deb.debian.org/debian sid main contrib non-free non-free-firmware

چرخهٔ انتشار یک بسته#

1. توسعه‌دهندهٔ Debian، نسخهٔ جدید upstream را درون‌سازی (upload) می‌کند
                        ↓
2. بسته وارد Unstable (Sid) می‌شود
                        ↓
3. پس از ۵ تا ۱۰ روز بدون باگ بحرانی، به Testing منتقل می‌شود
                        ↓
4. در زمان freeze نسخهٔ Stable بعدی، Testing تثبیت می‌شود
                        ↓
5. پس از آزمایش نهایی، Stable جدید منتشر می‌شود

نسخه‌های قدیمی (Oldstable) و LTS#

پس از انتشار Stable جدید، Stable قبلی به Oldstable تغییر نام می‌دهد و برای حدود یک سال به‌صورت رسمی پشتیبانی می‌شود. سپس پروژهٔ Debian LTS پشتیبانی آن را برای ۲ سال دیگر ادامه می‌دهد.

مخازن اضافی: Backports و Security#

علاوه بر سه شاخهٔ اصلی، دو مخزن ویژه وجود دارند:

# Backports: نسخه‌های جدیدتر برای Stable
deb http://deb.debian.org/debian bookworm-backports main contrib
 
# Security: به‌روزرسانی‌های امنیتی
deb http://security.debian.org/debian-security bookworm-security main

Forks معروف Debian#

بسیاری از توزیع‌های محبوب، در واقع Debian سفارشی‌شده هستند:

Ubuntu#

مهدیات Canonical، بر پایهٔ Debian Testing ساخته می‌شود. هر ۶ ماه یک نسخهٔ جدید و هر ۲ سال یک نسخهٔ LTS منتشر می‌کند. دارای پشتیبانی تجاری، نصب‌گر ساده و بسته‌های پیش‌فرض کاربرپسند.

Linux Mint#

بر پایهٔ Ubuntu LTS (یعنی به‌طور غیرمستقیم Debian Stable) ساخته می‌شود. با دسکتاپ‌های Cinnamon و MATE و ابزار مدیریت به‌روزرسانی منحصربه‌فرد، برای کاربران تازه‌کار بسیار مناسب است.

Kali Linux#

بر پایهٔ Debian Testing، با ابزارهای امنیتی فراوان. به‌صورت Rolling منتشر می‌شود و تمرکز آن روی تست نفوذ و امنیت سایبری است.

Parrot Security OS#

بر پایهٔ Debian Testing، با تمرکز بر امنیت، حریم خصوصی و توسعه. سبک‌تر از Kali و دارای دسکتاپ MATE پیش‌فرض.

MX Linux#

بر پایهٔ Debian Stable، با دسکتاپ XFCE سبک و سریع. برای سخت‌افزار قدیمی و کاربرانی که سرعت بالا می‌خواهند، عالی است.

Raspberry Pi OS#

نسخهٔ رسمی Debian برای Raspberry Pi، با بهینه‌سازی برای معماری ARM و ابزارهای اختصاصی.

انتخاب شاخهٔ مناسب#

خلاصه#

Debian در سه شاخهٔ Stable، Testing و Unstable توسعه می‌یابد و هر کدام مخاطب متفاوتی دارند. علاوه بر این، forks متعددی مانند Ubuntu، Mint، Kali و Parrot بر پایهٔ Debian ساخته شده‌اند. انتخاب شاخهٔ درست، کلید تجربهٔ مثبت با Debian است.

در آموزش بعدی، دانلود ISO Debian را بررسی می‌کنیم.