# مشاهدهٔ کاربر فعلی
whoami
 
# مشاهدهٔ UID و گروه‌های کاربر فعلی
id
 
# لیست تمام کاربران
cat /etc/passwd | head
# خروجی:
# root:x:0:0:root:/root:/bin/bash
# daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/usr/sbin/nologin
# ...
# ali:x:1000:1000:Ali Rezaei:/home/ali:/bin/bash

ali:x:1000:1000:Ali Rezaei:/home/ali:/bin/bash

# افزودن کاربر جدید (تعاملی)
sudo adduser maryam
# خروجی:
# Adding user 'maryam' ...
# Adding new group 'maryam' (1001) ...
# Adding new user 'maryam' (1001) with group 'maryam' ...
# Creating home directory '/home/maryam' ...
# Copying files from '/etc/skel' ...
# New password: ********
# Retype new password: ********
# passwd: password updated successfully
# Changing the user information for maryam
# Enter the new value, or press ENTER for the default
#         Full Name []: Maryam Rezaei
#         Room Number []:
#         Work Phone []:
#         Home Phone []:
#         Other []:
# Is the information correct? [Y/n] y

# ساخت کاربر با دستی
sudo useradd -m -s /bin/bash -c "Maryam Rezaei" maryam
 
# تنظیم رمز
sudo passwd maryam
 
# گزینه‌ها:
# -m  ساخت دایرکتوری خانه
# -s  shell پیش‌فرض
# -c  نام کامل (GECOS)
# -G  گروه‌های اضافی
# -e  تاریخ انقضا

# حذف کاربر بدون حذف دایرکتوری خانه
sudo deluser maryam
 
# حذف کاربر با دایرکتوری خانه و فایل‌ها
sudo deluser --remove-home maryam
 
# حذف کاربر و پشتیبان‌گیری از دایرکتوری خانه
sudo deluser --backup --remove-home maryam

# تغییر رمز خودتان
passwd
 
# تغییر رمز کاربر دیگر (نیازمند sudo)
sudo passwd maryam
 
# قفل‌کردن رمز کاربر
sudo passwd -l maryam
 
# باز کردن قفل
sudo passwd -u maryam
 
# اجبار به تغییر رمز در نخستین ورود
sudo passwd -e maryam

# تغییر نام کاربری
sudo usermod -l newname oldname
 
# تغییر دایرکتوری خانه
sudo usermod -d /home/newhome -m maryam
 
# تغییر shell
sudo usermod -s /bin/zsh maryam
 
# تغییر نام کامل
sudo usermod -c "Maryam Rezaei 2" maryam
 
# افزودن به گروه اضافی
sudo usermod -aG docker maryam
 
# افزودن به چند گروه
sudo usermod -aG docker,libvirt,wheel maryam

# لیست تمام گروه‌ها
cat /etc/group | head
 
# گروه‌های کاربر فعلی
groups
 
# گروه‌های کاربر خاص
groups maryam
 
# افزودن گروه جدید
sudo addgroup developers
# یا
sudo groupadd developers
 
# افزودن کاربر به گروه
sudo adduser maryam developers
# یا
sudo usermod -aG developers maryam
 
# حذف کاربر از گروه
sudo deluser maryam developers
# یا
sudo gpasswd -d maryam developers
 
# حذف گروه
sudo delgroup developers

# چه کاربرانی وارد شده‌اند
who
 
# تاریخ آخرین ورود هر کاربر
lastlog | head
 
# تاریخ ورود‌های اخیر
last | head
 
# ورود‌های ناموفق
sudo lastb | head
 
# اطلاعات کامل نشست فعلی
w

# مشاهدهٔ تنظیمات مهم
grep -E "^(UID_MIN|UID_MAX|GID_MIN|GID_MAX|PASS_MIN_LEN|PASS_MAX_DAYS|UMASK)" /etc/login.defs
 
# خروجی:
# UID_MIN 1000
# UID_MAX 59999
# GID_MIN 1000
# GID_MAX 59999
# PASS_MIN_LEN 5
# PASS_MAX_DAYS 99999
# UMASK 022

ls -la /etc/skel/
# .bashrc  .profile  .bash_logout

# راه‌حل موقت بدون خروج
su - $USER
 
# بررسی
groups

# بررسی کاربر موجود
id maryam
 
# اگر کاربر قبلی به‌طور ناقص حذف شده:
sudo deluser maryam
sudo rm -rf /home/maryam
sudo groupdel maryam 2>/dev/null

su - maryam
Password: ********
su: Authentication failure

# بررسی وضعیت رمز
sudo passwd -S maryam
# خروجی:
# maryam L 06/30/2026 0 99999 7 -1
# (L = Locked, P = Password set)
 
# باز کردن قفل
sudo passwd -u maryam
# یا تنظیم رمز جدید
sudo passwd maryam