XFCE — دسکتاپ سبک
آموزش نصب و پیکربندی XFCE در Gentoo: نصب xfce4-meta، LightDM، سفارشی‌سازی پنل، Thunar و مناسب برای سخت‌افزار قدیمی.
XFCE یک محیط دسکتاپ سبک، سریع و پایدار است که منابع کمی مصرف می‌کند و برای سخت‌افزار قدیمی یا کاربرانی که دسکتاپ مینیمال می‌خواهند، ایده‌آل است. XFCE در Gentoo به‌طور کامل پشتیبانی می‌شود و با هر دو init سیستم OpenRC و systemd سازگار است.
XFCE چیست؟
XFCE یک دسکتاپ مبتنی بر GTK است که بر اصول سادگی، سرعت و پایداری تأکید دارد. برخلاف GNOME یا KDE که یکپارچه و سنگین هستند، XFCE از اجزای جداگانه‌ای تشکیل شده که هر کدام می‌توانند به‌صورت مستقل اجرا شوند یا جایگزین شوند.
+------------+ +----------+ +-----------+ +--------+
| xfwm4 | | xfce4- | | xfdesktop | | Thunar |
| (مدیر پنجره) | | panel | | (آیکون‌ها) | | (فایل) |
+------------+ +----------+ +-----------+ +--------+
\ | | /
\ | | /
+---------- xfce4-session -----------+| ویژگی | XFCE | GNOME | KDE Plasma |
|---|---|---|---|
| مصرف RAM | کم (۳۰۰-۵۰۰ مگابایت) | زیاد (۸۰۰+ مگابایت) | متوسط (۵۰۰-۸۰۰) |
| وابستگی‌ها | کم | زیاد | زیاد |
| Wayland | در حال توسعه (آزمایشی) | بله | بله |
| سازگاری OpenRC | عالی | محدود | خوب |
| جذابیت بصری | ساده | مدرن | مدرن |
بهترین انتخاب برای OpenRC
XFCE بهترین انتخاب برای کاربرانی است که از OpenRC استفاده می‌کنند و می‌خواهند دسکتاپی سبک و بدون دردسر داشته باشند. XFCE به systemd وابستگی ندارد و با elogind کامل کار می‌کند.
نصب XFCE
XFCE در Gentoo با دو متابسته اصلی نصب می‌شود:
# نصب XFCE اصلی + برنامه‌های اضافی
emerge --ask xfce-base/xfce4-meta xfce-base/xfce4-extra-meta
# خروجی:
# [ebuild N ] xfce-base/xfce4-meta-4.18
# [ebuild N ] xfce-base/xfce4-4.18
# [ebuild N ] xfce-base/xfwm4-4.18.0
# [ebuild N ] xfce-base/xfce4-panel-4.18.0
# [ebuild N ] xfce-base/xfdesktop-4.18.0
# [ebuild N ] xfce-base/thunar-4.18.0
# [ebuild N ] xfce-base/xfce4-session-4.18.0
# [ebuild N ] xfce-base/xfce4-extra-meta-4.18
# [ebuild N ] xfce-extra/xfce4-screenshooter-1.10.5
# [ebuild N ] xfce-extra/xfce4-taskmanager-1.5.5
# ...| متابسته | شامل |
|---|---|
xfce4-meta | xfwm4, xfce4-panel, xfdesktop, Thunar, xfce4-session |
xfce4-extra-meta | screenshooter, taskmanager, terminal, notify-daemon, ... |
برای نصب حداقلی (بدون برنامه‌های اضافی):
emerge --ask xfce-base/xfce4-metaUSE flags مفید
برخی USE flags برای XFCE مفید هستند:
# /etc/portage/make.conf
USE="${USE} thunar-archive-plugin" # برای فشرده‌سازی در Thunar# پشتیبانی فشرده‌سازی در Thunar
emerge --ask x11-misc/file-roller # یا app-arch/engrampa
# پشتیبانی فایل‌های متحرک (مثل SVG)
emerge --ask gnome-base/librsvgنصب مدیر نمایشگر
XFCE به‌طور رسمی با LightDM توصیه می‌شود:
# نصب LightDM
emerge --ask x11-misc/lightdm x11-misc/lightdm-gtk-greeter
# فعال‌سازی در OpenRC
rc-update add xdm default
rc-update add lightdm default
echo 'DISPLAYMANAGER="lightdm"' >> /etc/conf.d/xdm
# یا در systemd
systemctl enable lightdmاجرا با startx بدون DM
اگر نمی‌خواهید مدیر نمایشگر نصب کنید، می‌توانید XFCE را با startx به‌صورت دستی اجرا کنید:
echo "exec startxfce4" > ~/.xinitrc
chmod +x ~/.xinitrc
startxشروع به کار با XFCE
پس از ورود به XFCE، با یک پنجرهٔ ساده و پنل پایین روبه‌رو می‌شوید. برخی کارهای اولیه:
# باز کردن تنظیمات XFCE از خط فرمان
xfce4-settings-manager
# باز کردن ترمینال
xfce4-terminal
# باز کردن مدیریت فایل
thunarسفارشی‌سازی پنل
پنل XFCE بسیار انعطاف‌پذیر است. روی پنل راست‌کلیک کنید و Panel → Panel Preferences را باز کنید:
| بخش | کاربرد |
|---|---|
| Display | مکان پنل، ارتفاع، طول |
| Appearance | پس‌زمینه، شفافیت |
| Items | افزودن/حذف ابزارک‌ها |
برخی ابزارک‌های مفید که می‌توانید اضافه کنید:
- Whisker Menu: منوی سریع و قدرتمند (جایگزین منوی پیش‌فرض)
- CPU Graph: نمایش مصرف CPU
- Network Monitor: نمایش ترافیک شبکه
- Clipboard Manager: تاریخچه کلیپ‌بورد
- Weather Update: وضعیت آب‌وهوا
# نصب Whisker Menu
emerge --ask xfce-extra/xfce4-whiskermenu-pluginمدیریت فایل Thunar
Thunar مدیریت فایل پیش‌فرض XFCE است. برای افزودن قابلیت‌های پیشرفته:
# نصب پلاگین‌های Thunar
emerge --ask xfce-extra/thunar-archive-plugin # فشرده‌سازی
emerge --ask xfce-extra/thunar-media-tags-plugin # متادیتاهای رسانه
emerge --ask xfce-extra/thunar-vcs-plugin # git, svn integration
# فعال‌سازی volume management (mount USB)
emerge --ask xfce-base/xfce4-mount-pluginبرای فعال‌سازی mount خودکار فلش USB:
# نصب gvfs (برای Thunar volume management)
emerge --ask gnome-base/gvfs
# اگر از elogind استفاده می‌کنید، سیاست polkit لازم است:
emerge --ask sys-auth/polkitفعال‌سازی حالت تاریک
XFCE از تم‌های تاریک پشتیبانی می‌کند. در Settings Manager → Appearance → Style تم Adwaita-dark یا Greybird-dark را انتخاب کنید. سپس در Window Manager → Style یک تم تاریک دیگر برای پنجره‌ها انتخاب کنید.
خطاهای رایج
۱. بدون آیکون — خطای Adwaita
Gtk-WARNING: could not load icon 'go-up'
Theme parsing error: ...: missing value for attributeدلیل: تم آیکون پیش‌فرض نصب نیست. راه‌حل:
# نصب Adwaita (تم پیش‌فرض GNOME)
emerge --ask x11-themes/adwaita-icon-theme
# یا نصب تم‌های XFCE
emerge --ask x11-themes/xfce4-icon-theme
# در Settings Manager -> Appearance -> Icons تم را انتخاب کنید۲. پنل ناپدید می‌شود
دلیل: پنل قفل شده یا پیکربندی‌اش خراب شده است. راه‌حل:
# ریست پنل
xfce4-panel -r
# یا حذف پیکربندی و شروع از نو
rm -rf ~/.config/xfce4/panel
xfce4-panel۳. نمایشگر سیاه پس از لاگین
دلیل احتمالی: درایور X11 نصب نیست یا ~/.xinitrc اشتباه است. راه‌حل:
# بررسی نصب X.Org
emerge --info x11-base/xorg-server
# اگر نصب نیست:
emerge --ask x11-base/xorg-drivers
# بررسی لاگ X
cat /var/log/Xorg.0.log | grep -E "(EE|WW)"
# بررسی xinitrc
cat ~/.xinitrc
# باید شامل: exec startxfce4به آموزش X11 مراجعه کنید تا مطمئن شوید VIDEO_CARDS درست تنظیم شده است.
خلاصه و مرحله بعد
XFCE یک دسکتاپ سبک، سریع و قابل اعتماد است که برای سخت‌افزار قدیمی، سرورها با رابط گرافیکی، یا کاربرانی که دسکتاپ مینیمال می‌خواهند انتخابی عالی است. نصب آن با xfce4-meta ساده است و LightDM تجربهٔ لاگین روانی را فراهم می‌کند.
برای مقایسه با دسکتاپ‌های سنگین‌تر، GNOME و KDE Plasma را ببینید. برای پیکربندی پایهٔ نمایشگر، X11 را مطالعه کنید. اگر به دنبال مدیر پنجرهٔ تایلینگ روی Wayland هستید، Hyprland گزینهٔ جذابی است.
این صفحه در تاریخ ۱ تیر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است.