نصب Gentoo روی Legacy BIOS

پارتیشن‌بندی MBR برای BIOS، ساخت پارتیشن /boot با ext4 و تفاوت‌های کلیدی با UEFI.

متوسط۹ دقیقه مطالعهآخرین بروزرسانی: ۱ تیر ۱۴۰۵ویرایش در گیت‌هاب

Legacy BIOS چیست؟#

Legacy BIOS سیستم سنتی firmware رایانه‌ها است که پیش از UEFI استفاده می‌شد. در سیستم‌های قدیمی یا در مواردی که UEFI غیرفعال است، باید Gentoo را روی BIOS نصب کنید. نصب روی BIOS از MBR به‌عنوان جدول پارتیشن استفاده می‌کند که محدودیت‌های خود را دارد.

BIOS در برابر UEFI

اگر سیستمتان از UEFI پشتیبانی می‌کند، توصیه می‌شود از آموزش UEFI استفاده کنید. Legacy BIOS فقط زمانی باید استفاده شود که UEFI در دسترس نباشد یا به دلایل خاص (مثل نگهداری سیستم‌های قدیمی) نیاز باشد.

بررسی حالت بوت#

پیش از شروع، مطمئن شوید سیستم در حالت Legacy BIOS بوت شده است:

# اگر این مسیر وجود نداشت، سیستم در حالت BIOS است
ls /sys/firmware/efi/efivars
# خروجی:
# ls: cannot access '/sys/firmware/efi/efivars': No such file or directory

اگر مسیر بالا وجود داشت، سیستم در حالت UEFI بوت شده و باید از آموزش UEFI استفاده کنید.

طرح پارتیشن‌بندی پیشنهادی#

برای Legacy BIOS، طرح پیشنهادی به این شکل است:

پارتیشن	اندازه	فایل سیستم	نقش	سوار در
`/dev/sda1`	۲۵۶MB تا ۵۱۲MB	ext4	`/boot`	`/boot`
`/dev/sda2`	۴GB تا ۸GB	swap	فضای swap	swap
`/dev/sda3`	بقیه دیسک	ext4	ریشه سیستم	`/`

تفاوت با UEFI

در Legacy BIOS نیازی به ESP (FAT32) نیست. پارتیشن /boot با ext4 کافی است چون GRUB مستقیماً از روی آن بوت می‌شود. به‌علاوه، می‌توانید کلاً /boot را در ریشه ادغام کنید، اما جدا کردن آن برای مدیریت چندین هسته آسان‌تر است.

پارتیشن‌بندی با fdisk#

ابزار fdisk برای ساخت MBR مناسب‌تر است:

# باز کردن دیسک
fdisk /dev/sda
 
# در محیط fdisk:
# o       → ساخت جدول MBR جدید (داده‌ها پاک می‌شوند!)
# n → p → 1 → Enter → +512M   → ساخت پارتیشن /boot
# a → 1                            → علامت bootable
# n → p → 2 → Enter → +8G     → ساخت پارتیشن swap
# t → 2 → 82                       → تغییر نوع به swap
# n → p → 3 → Enter → Enter  → ساخت پارتیشن ریشه
# w                                → ذخیره و خروج

پس از خروج، ساختار پارتیشن‌ها را بررسی کنید:

fdisk -l /dev/sda
# خروجی:
# Device     Boot     Start       End   Sectors  Size Id Type
# /dev/sda1  *         2048   1050623   1048576  512M 83 Linux
# /dev/sda2         1050624  17809407  16758784    8G 82 Linux swap / Solaris
# /dev/sda3        17809408 976773134 958963727  457G 83 Linux

حالت خاص: GPT روی BIOS (bios_grub)#

گاهی ممکن است بخواهید از GPT روی سیستم BIOS استفاده کنید (مثلاً برای پشتیبانی از دیسک بزرگ‌تر از ۲TiB). در این حالت، به یک پارتیشن کوچک به نام bios_grub نیاز دارید:

# ساخت پارتیشن bios_grub با حجم حدود ۱MB
parted /dev/sda mkpart bios_grub 1MiB 2MiB
parted /dev/sda set 1 bios_grub on

این پارتیشن فایل سیستم ندارد و فقط برای نصب core image گراب استفاده می‌شود.

ساخت فایل سیستم#

# ساخت ext4 روی /boot
mkfs.ext4 -L boot /dev/sda1
 
# ساخت swap
mkswap /dev/sda2
swapon /dev/sda2
 
# ساخت ext4 روی ریشه
mkfs.ext4 -L root /dev/sda3

سوار کردن پارتیشن‌ها#

# سوار کردن ریشه
mount /dev/sda3 /mnt/gentoo
 
# ساخت پوشه بوت و سوار کردن /boot
mkdir -p /mnt/gentoo/boot
mount /dev/sda1 /mnt/gentoo/boot
 
# تأیید
lsblk
# خروجی:
# NAME   MAJ:MIN RM   SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
# sda      8:0    0 465.8G  0 disk
# ├─sda1   8:1    0   512M  0 part /mnt/gentoo/boot
# ├─sda2   8:2    0     8G  0 part [SWAP]
# └─sda3   8:3    0 457.3G  0 part /mnt/gentoo

تفاوت‌های کلیدی با UEFI#

ویژگی	Legacy BIOS	UEFI
جدول پارتیشن	MBR (یا GPT+bios_grub)	GPT
پارتیشن بوت	ext4 در `/boot`	FAT32 در `/boot/efi` (ESP)
اندازه دیسک	محدود به ۲TiB (MBR)	پشتیبانی از دیسک بسیار بزرگ
Secure Boot	پشتیبانی نمی‌شود	پشتیبانی می‌شود
سرعت بوت	کندتر	سریع‌تر
ابزار پارتیشن	`fdisk`	`parted` یا `gdisk`
نصب GRUB	`grub-install /dev/sda`	`grub-install --target=x86_64-efi`

افزودن به fstab#

پس از chroot، فایل /etc/fstab باید این موارد را شامل شود:

# /etc/fstab
/dev/sda1   /boot   ext4    defaults,noatime    0 2
/dev/sda2   none    swap    sw                  0 0
/dev/sda3   /       ext4    defaults,noatime    0 1

نصب GRUB روی BIOS#

پس از نصب Stage3 و هسته، GRUB را روی دیسک نصب کنید:

# نصب GRUB برای BIOS
emerge --ask sys-boot/grub:2
 
# نصب روی MBR (دقت کنید /dev/sda نه /dev/sda1)
grub-install /dev/sda
# خروجی مطلوب:
# Installation finished. No error reported.
 
# ساخت فایل پیکربندی
grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg

روی دستگاه بنویسید، نه پارتیشن

در grub-install باید دستگاه را بنویسید (/dev/sda)، نه پارتیشن (/dev/sda1). اگر اشتباهاً روی پارتیشن بنویسید، GRUB نصب نخواهد شد.

خطاهای رایج#

۱. خطای file system unknown#

grub-install: error: unknown filesystem

دلیل: فایل سیستم /boot توسط GRUB پشتیبانی نمی‌شود (مثل Btrfs بدون ماژول مناسب). راه‌حل: از ext4 استفاده کنید یا ماژول GRUB را فعال نمایید.

۲. خطای will not proceed with blocklists#

grub-install: warning: File system `ext2' doesn't support embedding
grub-install: error: will not proceed with blocklists

دلیل: نصب روی پارتیشن به‌جای دستگاه، یا وجود پارتیشن /boot با فایل سیستم غیرپشتیبانی. راه‌حل: روی /dev/sda نصب کنید و مطمئن شوید /boot با ext4 فرمت شده است.

۳. پارتیشن بوت علامت‌گذاری نشده#

اگر پارتیشن /boot به‌عنوان bootable علامت‌گذاری نشده باشد، برخی BIOSهای قدیمی از بوت کردن امتناع می‌کنند:

# علامت‌گذاری پارتیشن به‌عنوان bootable
fdisk /dev/sda
# سپس a → 1 → w

خلاصه و مرحله بعد#

نصب Gentoo روی Legacy BIOS با MBR ساده‌تر از UEFI است اما محدودیت‌های بیشتری دارد. این روش مناسب سیستم‌های قدیمی یا زمانی است که UEFI قابل استفاده نیست.

برای آشنایی بیشتر با MBR و محدودیت‌های آن، آموزش MBR را بخوانید. برای مقایسه با GPT و روش مدرن، آموزش GPT و آموزش UEFI را ببینید. نصب GRUB نیز در آموزش GRUB توضیح داده شده است.

اشتراک‌گذاری:

قبلینصب Gentoo روی UEFI بعدیGPT — جدول پارتیشن GUID

این صفحه در تاریخ ۱ تیر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است.

لینوکس‌پارسی