ISO نصب Gentoo چیست؟#

برای نصب Gentoo به یک محیط لینوکس زنده (Live Environment) نیاز دارید تا از روی آن، نصب را روی دیسک هدف آغاز کنید. تیم Gentoo دو نوع ISO رسمی ارائه می‌دهد: Minimal Installation CD برای کاربران حرفه‌ای با محیط خط فرمان، و LiveGUI برای کاربرانی که ترجیح می‌دهند با محیط گرافیکی کار کنند.

در هر دو حالت، ISO فقط بستر نصب است؛ خود Gentoo از Stage3 نصب می‌شود که در آموزش Stage3 توضیح داده شده است.

نوع ISO مناسب شما#

انتخاب معماری#

پیش از دانلود، معماری پردازندهٔ خود را مشخص کنید:

• amd64 — پردازنده‌های ۶۴ بیتی x86_64 (اکثر سیستم‌های مدرن)
• x86 — پردازنده‌های ۳۲ بیتی (سیستم‌های قدیمی)
• arm64 — سرورها و Single-Board Computer های ARM
• ppc64le — سرورهای IBM POWER

برای بررسی معماری سیستم فعلی‌تان:

uname -m
# خروجی رایج:
# x86_64

انتخاب mirror#

Gentoo دارای ده‌ها mirror سراسری است. استفاده از mirror نزدیک‌تر، سرعت دانلود بالاتری می‌دهد. لیست کامل mirrorها در https://www.gentoo.org/downloads/mirrors/ قابل مشاهده است.

ساختار آدرس ISO#

آدرس‌های دانلود از الگوی ثابتی پیروی می‌کنند:

https://distfiles.gentoo.org/releases/<arch>/autobuilds/current-install-<arch>-minimal/

برای مثال، Minimal CD برای amd64 در مسیر زیر قرار دارد:

https://distfiles.gentoo.org/releases/amd64/autobuilds/current-install-amd64-minimal/

دانلود ISO#

پس از پیدا کردن mirror مناسب، می‌توانید ISO را با wget یا مرورگر دانلود کنید:

# دانلود Minimal CD برای amd64
wget https://distfiles.gentoo.org/releases/amd64/autobuilds/current-install-amd64-minimal/install-amd64-minimal-20250114T164700Z.iso
 
# لیست فایل‌ها پس از دانلود
ls -lh install-amd64-minimal-*.iso
# خروجی:
# -rw-r--r-- 1 user user 410M Jan 14 18:30 install-amd64-minimal-20250114T164700Z.iso

همراه ISO، فایل‌های زیر نیز باید دانلود شوند تا بتوانید صحت آن را بررسی Checksum کنید:

# دانلود فایل sha256 و امضای GPG
wget https://distfiles.gentoo.org/releases/amd64/autobuilds/current-install-amd64-minimal/install-amd64-minimal-20250114T164700Z.iso.sha256
wget https://distfiles.gentoo.org/releases/amd64/autobuilds/current-install-amd64-minimal/install-amd64-minimal-20250114T164700Z.iso.asc

جدول ISOهای رسمی Gentoo#

خطاهای رایج#

۱. دانلود ناقص به دلیل قطع شبکه#

اگر حجم فایل نهایی با حجم روی سرور مطابقت ندارد، دانلود ناقص است:

# بررسی حجم
ls -lh install-amd64-minimal-*.iso
 
# استفاده از پرچم continue در wget
wget -c https://distfiles.gentoo.org/releases/amd64/autobuilds/current-install-amd64-minimal/install-amd64-minimal-*.iso

۲. انتخاب اشتباه معماری#

اگر ISO اشتباه (مثلاً x86 روی سیستم ۶۴ بیتی) را بوت کنید، ممکن است هسته بالا نیاید یا عملکرد سیستم به‌شدت افت کند. همیشه uname -m را پیش از دانلود بررسی کنید.

۳. دانلود ISO بدون فایل‌های accompanying#

بدون فایل‌های .sha256 و .asc نمی‌توانید از سالم بودن ISO مطمئن شوید. همیشه هر سه فایل را با هم دانلود کنید.

خلاصه و مرحله بعد#

انتخاب ISO صحیح (Minimal یا LiveGUI) و دانلود آن از یک mirror معتبر، اولین گام عملی نصب Gentoo است. پس از دانلود، باید صحت فایل را بررسی کنید و سپس فلش بوت‌پذیر بسازید. برای ادامهٔ نصب، آموزش Stage3 را ببینید.