</>

لینوکس‌پارسی

مرجع فارسی آموزش لینوکس

Gentoo • Arch • Debian • Ubuntu • Kali • Parrot
پرش به محتوای اصلی

Command Palette

Search for a command to run...

MBR — جدول پارتیشن کلاسیک

آشنایی با MBR، محدودیت‌ها، کار با fdisk و کاربردهای امروزی MBR روی سخت‌افزار قدیمی.

مقدماتی۶ دقیقه مطالعهآخرین بروزرسانی: ۱ تیر ۱۴۰۵ویرایش در گیت‌هاب

MBR چیست؟#

MBR (Master Boot Record) قدیمی‌ترین استاندارد جدول پارتیشن روی دیسک‌های PC است که از سال ۱۹۸۳ به‌کار گرفته شده است. MBR در ۵۱۲ بایت اول دیسک ذخیره می‌شود و شامل کد بوت کوچک و جدول ۴ پارتیشن اولیه است.

MBR با سیستم Legacy BIOS استفاده می‌شود و برای نصب Gentoo روی سخت‌افزار قدیمی همچنان کاربرد دارد.

MBR در دنیای مدرن

امروزه MBR در سیستم‌های جدید جای خود را به GPT داده است. با این حال، MBR هنوز در دیسک‌های کوچک‌تر از ۲TiB و سیستم‌های قدیمی به‌طور گسترده استفاده می‌شود.

ساختار MBR#

یک سکتور MBR (۵۱۲ بایت) شامل سه بخش است:

بخشاندازهمحتوا
Bootstrap code۴۴۶ بایتکد بوت که firmware اجرا می‌کند
Partition table۶۴ بایت۴ ورودی پارتیشن (هر کدام ۱۶ بایت)
Signature۲ بایت0x55AA — نشانگر معتبر بودن MBR

محدودیت‌های MBR#

MBR با اینکه ساده و پایدار است، محدودیت‌های جدی دارد:

محدودیتمقدار
حداکثر اندازه دیسک۲ TiB
تعداد پارتیشن اولیه۴
بدون افزونگیفقط یک نسخه از جدول
بدون CRCخطایابی ندارد
بدون نام پارتیشنفقط کد نوع عددی

۲TiB کافی نیست

اگر دیسک شما بزرگ‌تر از ۲TiB است، MBR نمی‌تواند از کل فضای دیسک استفاده کند. در این صورت باید از GPT استفاده کنید.

پارتیشن‌های Extended و Logical#

برای دور زدن محدودیت ۴ پارتیشن اولیه، MBR از پارتیشن Extended پشتیبانی می‌کند که خود می‌تواند چندین پارتیشن Logical را در خود جای دهد:

sda
├── sda1   primary   (/boot, ext4)
├── sda2   primary   (swap)
├── sda3   primary   (/, ext4)
└── sda4   extended
    ├── sda5   logical   (/home, ext4)
    ├── sda6   logical   (/var, ext4)
    └── sda7   logical   (/tmp, ext4)

کار با fdisk#

ابزار fdisk استاندارد کلاسیک برای ساخت MBR است:

# باز کردن دیسک
fdisk /dev/sda
 
# در محیط fdisk:
# o       → ساخت جدول MBR جدید (داده‌ها پاک می‌شوند!)
# n → p → 1 → Enter → +512M   → ساخت /boot (primary)
# a → 1                            → علامت bootable
# n → p → 2 → Enter → +8G     → ساخت swap
# t → 2 → 82                       → تغییر نوع به swap
# n → p → 3 → Enter → +100G   → ساخت / (primary)
# n → e → 4 → Enter → Enter  → ساخت پارتیشن extended
# n → l → Enter → +50G       → ساخت /home (logical)
# p                                → نمایش جدول
# w                                → ذخیره و خروج

کدهای نوع MBR پرکاربرد#

کدنوعکاربرد
83Linuxفایل سیستم لینوکس (ext4, btrfs, ...)
82Linux swap / Solarisفضای swap
8eLinux LVMپارتیشن LVM
fdLinux raid autoعضو آرایه RAID
07HPFS/NTFS/exFATویندوز
0cW95 FAT32 (LBA)ESP در برخی سیستم‌ها

نمایش جدول#

fdisk -l /dev/sda
# خروجی:
# Disk /dev/sda: 465.8 GiB, 500107862016 bytes, 976774168 sectors
# Disk model: Samsung SSD
# Units: sectors of 1 * 512 = 512 bytes
# Sector size (logical/physical): 512B / 512B
# I/O size (minimum/optimal): 512B / 512B
# Disklabel type: dos
# Disk identifier: 0x12345678
#
# Device     Boot     Start       End   Sectors  Size Id Type
# /dev/sda1  *         2048   1050623   1048576  512M 83 Linux
# /dev/sda2         1050624  17809407  16758784    8G 82 Linux swap / Solaris
# /dev/sda3        17809408 210763775 192954368   92G 83 Linux
# /dev/sda4       210763776 976773134 766009359  365G  5 Extended
# /dev/sda5       210765824 315621375 104855552   50G 83 Linux

MBR در برابر GPT#

ویژگیMBRGPT
حداکثر دیسک۲ TiB۸ ZiB
تعداد پارتیشن۴ اولیه (+ extended)۱۲۸ پیش‌فرض
افزونگیخیربله (دو نسخه)
سازگار با UEFIخیربله
ابزار پیشنهادیfdiskparted, gdisk
استفاده امروزیسخت‌افزار قدیمیاستاندارد

چه زمانی از MBR استفاده کنیم؟

از MBR استفاده کنید اگر: ۱) سخت‌افزار قدیمی بدون UEFI دارید، ۲) دیسک کوچک‌تر از ۲TiB است، ۳) با ابزار قدیمی کار می‌کنید. در غیر این صورت GPT گزینهٔ بهتری است.

خطاهای رایج#

۱. خطای Value out of range#

Value out of range

دلیل: تلاش برای ساخت پارتیشن بزرگ‌تر از ۲TiB روی MBR. راه‌حل: به GPT سوییچ کنید.

۲. خطای No free sectors available#

دلیل: رسیدن به محدودیت ۴ پارتیشن اولیه. راه‌حل: از پارتیشن extended استفاده کنید یا به GPT مهاجرت کنید.

۳. علامت‌گذاری نشدن پارتیشن به‌عنوان bootable#

اگر پارتیشن /boot به‌عنوان bootable علامت‌گذاری نشده باشد، برخی BIOSهای قدیمی از بوت کردن امتناع می‌کنند:

fdisk /dev/sda
# سپس: a → 1 → w

خلاصه و مرحله بعد#

MBR یک استاندارد قدیمی اما پایدار است که برای سخت‌افزار قدیمی و دیسک‌های کوچک همچنان کاربرد دارد. با این حال، برای سیستم‌های مدرن و دیسک‌های بزرگ، GPT گزینهٔ بهتری است.

برای نصب Gentoo روی سخت‌افزار قدیمی با BIOS، آموزش Legacy BIOS را بخوانید. برای آشنایی با روش مدرن UEFI، آموزش UEFI را ببینید.

اشتراک‌گذاری:

این صفحه در تاریخ ۱ تیر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است.