DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) پروتکلی است که به‌طور خودکار آدرس IP، default gateway و سرور DNS را به دستگاه شما اختصاص می‌دهد. در اکثر شبکه‌های خانگی و شرکتی، DHCP توسط روتر فراهم می‌شود و کاربر نیازی به تنظیم دستی آدرس ندارد. در Gentoo، کلاینت پیش‌فرض و سبک DHCP بستهٔ net-misc/dhcpcd است که هم به‌صورت مستقل و هم به‌عنوان بخشی از netifrc کار می‌کند.

DHCP چیست؟#

هنگامی که کارت شبکهٔ شما روشن می‌شود، هنوز آدرس IP ندارد. کلاینت DHCP یک درخواست broadcast به نشانی 255.255.255.255 می‌فرستد و می‌پرسد «آیا سرور DHCP هست؟». سرور DHCP (معمولاً روتر) با پیشنهاد یک آدرس IP به‌همراه مدت اجاره (lease time)، gateway و DNS پاسخ می‌دهد. کلاینت تأیید می‌کند و آدرس را روی رابط اعمال می‌کند.

نصب dhcpcd#

# نصب بسته
emerge --ask net-misc/dhcpcd
# خروجی:
# [ebuild  N    ] net-misc/dhcpcd-10.0.8  USE="... "
# Would you like to merge these packages? [Yes/No]: y

پس از نصب، فایل پیکربندی پیش‌فرض در /etc/dhcpcd.conf قرار دارد. این فایل کامنت‌گذاری شده و برای کاربرد معمولی نیازی به ویرایش ندارد.

فعال‌سازی سرویس#

دو راه برای استفاده از dhcpcd وجود دارد: مستقل یا از طریق netifrc.

روش ۱: dhcpcd مستقل (ساده‌ترین)#

این روش همهٔ رابط‌های شبکه را به‌صورت خودکار مدیریت می‌کند:

# افزودن به runlevel پیش‌فرض
rc-update add dhcpcd default
# خروجی:
#  * service dhcpcd added to runlevel default
 
# شروع سرویس
rc-service dhcpcd start
# خروجی:
#  * Starting dhcpcd ...
#  * dhcpcd on pid 1234
 
# بررسی دریافت IP
ip addr show enp3s0
# خروجی:
#     inet 192.168.1.20/24 brd 192.168.1.255 scope global enp3s0

روش ۲: dhcpcd از طریق netifrc#

اگر از netifrc استفاده می‌کنید، در /etc/conf.d/net بنویسید config_enp3s0="dhcp":

# پیکربندی
nano /etc/conf.d/net
# config_enp3s0="dhcp"
 
# ساخت سرویس رابط
ln -s /etc/init.d/net.lo /etc/init.d/net.enp3s0
rc-update add net.enp3s0 default
rc-service net.enp3s0 start

گزینه‌های پیشرفته در dhcpcd.conf#

فایل /etc/dhcpcd.conf امکان تنظیم رفتار DHCP را فراهم می‌کند. چند نمونهٔ پرکاربرد:

# /etc/dhcpcd.conf
 
# تعیین رابط خاص (پیش‌فرض همه)
interface enp3s0
 
# درخواست hostname از سرور DHCP
hostname
 
# ارسال client_id مشخص (برخی سرورها نیاز دارند)
clientid "gentoo-server-01"
 
# مدت زمان درخواست اجاره (ثانیه)
leasetime 3600
 
# تایم‌اوت درخواست اولیه
timeout 30
 
# تلاش مجدد نامحدود برای دریافت IP
reboot 5
waitip 4
 
# نپذیرفتن به‌روزرسانی /etc/resolv.conf (اگر resolver محلی دارید)
nohook resolv.conf
 
# نپذیرفتن به‌روزرسانی /etc/ntp.conf
nohook ntp.conf
 
# تخصیص IP استاتیک هنگام عدم موفقیت DHCP (fallback)
fallback 192.168.1.50/24

به‌روزرسانی /etc/resolv.conf به‌صورت خودکار توسط hook resolv.conf انجام می‌شود. اگر می‌خواهید خودتان DNS را مدیریت کنید، nohook resolv.conf را اضافه کنید.

DHCP در NetworkManager#

اگر از NetworkManager استفاده می‌کنید، نیازی به dhcpcd مستقل نیست؛ NetworkManager کلاینت DHCP داخلی دارد (یا از dhcpcd استفاده می‌کند):

# بررسی پروفایل اتصال
nmcli connection show "Wired connection 1" | grep ipv4.method
# ipv4.method:                            auto
 
# اجبار به تمدید اجاره DHCP
nmcli connection up "Wired connection 1"

DHCP در systemd-networkd#

برای دریافت DHCP با systemd-networkd، فایل .network بسازید:

# /etc/systemd/network/20-wired.network
[Match]
Name=enp3s0
 
[Network]
DHCP=yes
 
[DHCPv4]
UseDNS=yes
UseNTP=yes
SendHostname=yes

systemctl restart systemd-networkd
networkctl status enp3s0
# خروجی:
#     State: routable (configured)

خطاهای رایج#

۱. dhcpcd IP نمی‌گیرد#

dhcpcd[1234]: enp3s0:Carrier lost
dhcpcd[1234]: enp3s0: waiting for carrier

دلیل: کابل شبکه وصل نیست، درایور کارت نصب نیست یا رابط down است. راه‌حل:

# بررسی وضعیت فیزیکی
ip link show enp3s0
# باید state UP و LOWER_UP را ببینید
 
# بالا آوردن دستی
ip link set enp3s0 up
 
# بررسی درایور
lspci -k | grep -i ether -A 3
# باید خط Kernel driver in use: را ببینید
 
# اجرای dhcpcd در حالت debug
dhcpcd -d enp3s0

۲. خطای noipv6ll یا duplicate address#

دلیل: تداخل IPv6 link-local یا دو دستگاه با همان MAC. راه‌حل: موقتاً IPv6 را غیرفعال کنید:

# /etc/dhcpcd.conf
noipv6

۳. DNS کار نمی‌کند اما IP گرفته‌اید#

ping -c 3 8.8.8.8     # کار می‌کند
ping -c 3 gentoo.org  # نامعتبر

دلیل: فایل /etc/resolv.conf به‌روز نشده یا توسط /etc/conf.d/net بازنویسی شده. راه‌حل:

# بررسی resolv.conf
cat /etc/resolv.conf
# باید شامل nameserver باشد
 
# اگر خالی است، دستی بنویسید
echo "nameserver 8.8.8.8" > /etc/resolv.conf
 
# یا اعمال مجدد hook
dhcpcd -n enp3s0

خلاصه و مرحله بعد#

DHCP ساده‌ترین راه برای دریافت آدرس شبکه است. در Gentoo، net-misc/dhcpcd کلاینت سبک و قابل‌اعتمادی است که هم می‌تواند مستقل اجرا شود و هم به‌عنوان بخشی از netifrc. برای اکثر کاربردها، نصب و افزودن به runlevel default کافی است.

اگر به IP ثابت نیاز دارید، آموزش Static IP را ببینید. برای آشنایی با کلیات مدیریت شبکه در Gentoo، آموزش Networking را مطالعه کنید.